Yekpay SHETAB

شتاب

به دلیل تحریم‌های اعمال‌شده بر اقتصاد ایران، ایرانیان نمی‌توانند از شبکه‌های پرداخت بین‌المللی مثل ویزا و مستر کارت بهره‌مند شوند. همین امر بانک مرکزی جمهوری اسلامی را مجاب به راه‌اندازی یک شبکه پرداخت داخلی به نام شتاب کرد.

شبکه شتاب (شبکه تبادل اطلاعات بین‌بانکی)

با ایجاد شبکه‌ی شتاب کلیه‌ی کارت‌های بانکی در کلیه پایانه‌های فروش و دستگاه‌های خودپرداز دیگر بانک‌ها قابلیت استفاده دارند.

این سیستم از سال 1380 توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مورداستفاده قرار گرفت. با استفاده از امکانات شبکه شتاب، همه دارندگان کارت شتاب توانستند از دستگاه خودپرداز بانک خود یا از هر یک از دستگاه‌های خودپرداز متصل به شبکه استفاده کنند و یا کالاها و خدمات را با استفاده از پایانه‌های متصل به‌شتاب خریداری کنند.

در حال حاضر، تمام بانک های کشور و موسسات مالی و اعتباری عضو این مرکز می باشند و مشتریان این بانکها می توانند با استفاده از کارت خود از کلیه خدمات بانکی بهره مند شوند.

وظایف سیستم شتاب

  • Routing transactionsمسیریابی تراکنش‌ها و هدایت به سیستم کارت ‌بانک مربوطه
  • Record transactionثبت تراکنش‌ها و وقایع سیستم
  • Make a correction transactionایجاد تراکنش اصلاحیه در صورت عدم انجام تراکنش اصلی
  • Settleتسویه پایان روز بین بانک‌های عضو
  • Connect with an inter-bank switch abroadایجاد ارتباط با سوییچ بین‌بانکی خارج از کشور
  • Network and security managementمدیریت شبکه و امنیت

مزایای شتاب

با استفاده از این شبکه، نیاز به مراجعه به بانک‌ها کاهش می‌یابد. همچنین می‌توان خدمات بانکی را بعد از ساعت اداری و در تمام طول شبانه‌روز دریافت کرد. در حقیقت، با شتاب، شما 24 ساعته بانک در اختیاردارید.

در حال حاضر، برخی از خطوط هوایی بین‌المللی، مانند خطوط هوایی ترکیه و خطوط هوایی قطر، به سیستم بانکداری شتاب متصل هستند. این به این معنی است که ایرانیان می‌توانند پرواز خود را به‌طور مستقیم از خطوط هوایی باکارت های اعتباری در ایران رزرو کنند.

As of 2006, Iran was still very much a cash based society. It is expected that a unified clearance system, such as Shetab, will provide significantly greater efficiency, reduce crime, reduce money printing costs, and improve tax collection among other benefits.

It is also expected to improve the quality of life of citizens whom, once the system is fully operational, would no longer be required to spend significant amounts of time The impact of the system is already being felt as corporations establish e-commerce, supply chains, online banking and retailing systems

معایب شتاب

سرقت اطلاعات کارت

کارت‌های پرداخت در داخل سیستم خود دارای امنیت بالا هستند و سیستم SSL نیز می‌تواند امنیت تبادل اطلاعات بین موتورهای جستجو را فراهم کند. بااین‌حال نمی‌شود خطر سرقت اطلاعات توسط هکرها را نادیده گرفت؛ بنابراین، یکی از خطراتی که همیشه صاحبان کارت بانکی را تهدید می‌کند، خطر هکرها و حملات امنیتی است.

کارمزدهای انتقال وجه

در هر انتقال، بانک‌ها و شرکت‌هایی که خدمات کارت‌های پرداخت را ارائه می‌دهند، هزینه‌ای را به‌عنوان کارمزد از حساب فروشنده دریافت می‌کنند که این هزینه‌ها برای فروشندگان قابل‌توجه است. در این فرآیند، خریدار هیچ هزینه اضافی را به‌طور مستقیم پرداخت نمی‌کند؛ اما معمولاً فروشندگان به‌طور غیرمستقیم به قیمت نهایی محصول یا خدمات هزینه‌ای را اضافه می‌کنند و آن را به‌طور غیرمستقیم از خریدار دریافت می‌کنند. شایان‌ذکر است که فروشندگانی که از پذیرش کارت‌های پرداخت اجتناب می‌کنند، درواقع حجم زیادی از فروش خود را از دست می‌دهند.

shetab

عضویت در شبکه ی شتاب

هر بانک یا موسسه مالی و اعتباری که دارای مجوز CBI است، با پیروی از تفاهم نامه می تواند به عضویت شبکه شتاب درآید. برای استفاده از خدمات ارائه شده توسط شبکه ی شتاب هر عضو باید یک حساب بانکی برای ایجاد حساب کاربری برای تعامل با CBI جهت تراکنش های اینترنتی ریالی باز کند. این حساب توسط شبکه شتاب اداره می شود. متقاضیان نیز ملزم هستند كه تجهیزات فنی (سوئیچ تبادل اطلاعات) را برای پردازش کارت های پرداخت و همچنین اتصال بین سوئیچ ها مطابق با استانداردهای موجود ایجاد کنند. علاوه بر تجهیزات ذکر شده جهت پردازش داده های کارت های پرداخت، متقاضیان باید تعهدات نصب و پیاده سازی و پشتیبانی را در شرایط اضطراری پیش بینی نشده و یا زمانی که سیستم اصلی آنها به علت اختلال دچار اشکال است را پیش بینی کنند.

برنامه‌ی یک پی برای کاربران داخلی و خارجی

همان‌طور که اشاره شد ایران هیچ ارتباطی با شبکه‌های پرداخت بین‌المللی مانند ویزا و مستر کارت ندارد. این کشور مانند یک جزیره جداشده است که ارتباط چندانی با جهان خارج ندارد. این چه معنایی برای ایران و ایرانی‌ها دارد؟

تقریباً نیمی از ایرانیان نمی‌توانند برای خرید یا فروش کالاها یا خدمات با جهان تعامل مالی داشته باشند. از همه مهم‌تر آن‌ها نمی‌توانند از پلتفرم‌های تجارت بین‌المللی استفاده کنند. برای مثال این مورد حتی باعث می‌شود که مسافرت سخت‌تر شود زیرا هر توریست ایرانی در هنگام خارج شدن از کشور باید پول نقد به همراه داشته باشد و یا برای معاملات ساده مانند رزرو یک هتل یا یک پرواز لوکس برای اکثر شهروندان ایرانی مشکل ایجاد می‌شود.

در حال حاضر بین شبکه شتاب و شبکه BENEFIT از کشور بحرین و شبکه NAPS از کشور قطر اتصال ایجاد شده همچنین در آینده ای نزدیک از طریق این شبکه ارتباط با سایر شبکه های منطقه خلیج فارس(GCC Net) و همچنین شبکه CUP در آسیای جنوب شرقی (چین) برقرار می گردد.

یک پی با ایجاد یک پلت فرم جدید قابل اعتماد بین المللی تلاش می کند بخشی از این مسیر را هموار سازد. در واقع در یک پی با داشتن یک حساب کاربری می توانید با شبکه های دیگر در خارج از کشور ارتباط برقرار کنید.