حواله بانکی یکی از مطمئنترین روشها برای انتقال وجه در سراسر جهان است که از آن برای انتقال مبالغ بالا از یک حساب به حساب دیگر، چه در داخل یک کشور و چه به صورت بینالمللی، استفاده میشود. اگرچه حواله بانکی برای بسیاری از افراد مفهومی آشناست، اما هنوز برخی افراد با جزئیات این فرآیند آشنایی ندارند. در این مقاله، به بررسی اینکه حواله بانکی چیست؟ میپردازیم و با انواع حواله بانکی، کاربردهای آن و مزایا و معایب هر کدام بیشتر آشنا خواهیم شد. این نکته را فراموش نکنید که یکپی با ارائه راهکارهای متنوع و مطمئن، فرآیند دریافت درآمد بینالمللی برای افراد و کسبوکارهای کوچک ایرانی را از طریق شبکه بانکی جهانی تسهیل میکند.

مفهوم حواله چیست؟
در پاسخ به این سؤال که حواله چیست باید گفت حواله یکی از قدیمیترین و معتبرترین روشهای انتقال پول در سیستم مالی جهان است. در واقع، حواله به معنای حواله کردن مبلغی مشخص از یک فرد یا سازمان به فرد یا سازمان دیگر، از طریق یک واسطه رسمی مانند بانک یا مؤسسات مالی معتبر انجام میشود. این واسطهها نقش کلیدی در تضمین امنیت و صحت انتقال وجه دارند.
عملیات حواله میتواند بهصورت درونبانکی (انتقال وجه در داخل یک بانک) یا بینبانکی (انتقال پول از یک بانک به بانک دیگر) انجام شود. در بسیاری از موارد، وقتی صحبت از حواله بینبانکی میشود، این انتقال میتواند در سطح ملی یا بینالمللی باشد. برای حواله بینالمللی معمولاً از ابزارهایی مانند شماره حساب، شماره شبا (IBAN) یا کد سوئیفت (SWIFT Code) استفاده میشود که صحت اطلاعات گیرنده و مبدا را تضمین میکند.
یکی از دلایلی که حواله کردن همچنان رایج و محبوب است، ثبت رسمی و شفافیت کامل عملیات مالی است. همه مراحل ثبت و انتقال وجه قابل پیگیری است و در صورت بروز مشکل، امکان ردیابی دقیق وجود دارد. این موضوع بهویژه در کسبوکارهای بینالمللی اهمیت ویژهای دارد. برای انجام حواله ارزی، معمولاً نیاز به داشتن یک حساب بانکی بین المللی است تا انتقال وجه بهصورت مستقیم، سریع و بدون محدودیتهای مرزی انجام شود؛ اما حساب بانکی بین المللی چیست؟ این حسابها دسترسی کاربران را به شبکه بانکی جهانی و انواع تراکنشهای ارزی ممکن میسازند و در کنار حواله، نقش مهمی در تبادل مالی در سطح جهانی ایفا میکنند.
به همین دلیل حواله، ابزاری امن، ساختاریافته و قابلاطمینان برای پرداختها و انتقالهای مالی در مقیاس کوچک و بزرگ، ملی و فرامرزی بهشمار میرود.

منظور از حواله بانکی چیست؟
همانطور که اشاره شد حواله بانکی در سادهترین تعریف، روشی امن و ساختاریافته برای انتقال پول از یک شخص یا سازمان به شخص یا سازمانی دیگر است که این انتقال از طریق بانکها یا مؤسسات مالی معتبر انجام میشود. حواله میتواند داخلی یا بینالمللی باشد و معمولاً برای مبالغ بزرگ، پرداختهای شرکتی و مراودات مالی بینالمللی استفاده میشود. در واقع، حواله سندی است که به موجب آن بدهکار متعهد میشود مبلغ مشخصی را در زمان معین به طلبکار پرداخت کند.
اما حواله بین بانکی چیست؟ این نوع حواله، فرآیند انتقال وجه بین دو حساب بانکی مختلف است که میتواند در یک بانک یا بین دو بانک متفاوت انجام شود. در این روش، بانک به عنوان واسطه و ضامن عمل میکند تا وجوه بدون خطا و با رعایت قوانین مالی و ارزی منتقل شوند. یکی از مزیتهای حواله بانکی این است که نیاز به حمل پول نقد را از بین میبرد و ریسکهای ناشی از نگهداری یا جابجایی وجه نقد را کاهش میدهد.
مجموعه یکپی بهعنوان یکی از مراجع معتبر در حوزه ایجاد درگاه ارزی، امکان دریافت و نقد کردن درآمدهای بینالمللی را برای کسبوکارها و فریلنسرهای ایرانی فراهم میکند. تمامی خدمات یکپی در چارچوب قوانین و با بالاترین استانداردهای امنیتی ارائه میشود تا کاربران بتوانند در کوتاهترین زمان، درآمد ارزی خود را بهصورت مطمئن مدیریت کنند.

نحوه ایجاد حواله بانکی
ایجاد حواله بانکی یک فرآیند دقیق و ساختاریافته است که نیازمند اطلاعات کامل و صحیح از گیرنده و حساب مقصد میباشد. برای انجام یک انتقال بین بانکی، ابتدا باید فرستنده اطلاعاتی مانند نام و نام خانوادگی دقیق صاحب حساب، شماره حساب بانکی، نام بانک مقصد، کد شناسایی بانک (IBAN یا SWIFT) و گاهی آدرس کامل بانک را آماده داشته باشد. این اطلاعات برای انجام حوالههای داخلی و بهویژه حواله بانکی بینالمللی حیاتی هستند، چرا که کوچکترین اشتباه میتواند منجر به تأخیر یا برگشت وجه شود. همچنین باید مبلغ دقیق انتقال، ارز مورد نظر (ریال یا ارز خارجی) و دلیل انتقال بهطور شفاف مشخص شود. پس از تحویل این اطلاعات به بانک یا مؤسسه مالی، درخواست حواله ثبت میشود. بانک مبلغ را از حساب فرستنده کسر کرده و فرآیند انتقال رسمی را آغاز میکند.
مدت زمان انتقال وجه با حواله بانکی
یکی از سؤالات پرتکرار درباره حواله این است که چه مدت طول میکشد تا مبلغ به حساب مقصد برسد؟ مدت زمان انتقال بستگی به نوع حواله و مسیر آن دارد. حوالههای داخلی معمولاً در بازه زمانی ۱ تا ۲ روز کاری انجام میشوند، چرا که مسیر انتقال کوتاه و ساده است. اما در مورد حواله بانکی بینالمللی معمولاً بین ۳ تا ۵ روز کاری (و گاهی بیشتر) زمان نیاز است. این زمان به عواملی مانند کشور مبدأ و مقصد، بانکهای درگیر، قوانین انتقال ارز و نوع حواله (عادی یا Express) بستگی دارد.
حوالههای سریعالانتقال (Express) گزینه خوبی برای کسانی است که مایلند مبلغ را در کوتاهترین زمان ممکن منتقل کنند؛ البته این روش معمولاً هزینه بیشتری نسبت به حوالههای عادی دارد.
تفاوت برات و حواله
یکی از نکات مهم برای درک بهتر عملیات انتقال وجه، شناخت تفاوت بین برات و حواله است. برات یک سند مالی یا تجاری است که طی آن شخص یا شرکت (براتکش) به شخص یا نهاد دیگری دستور میدهد در زمان مشخصی مبلغ معینی را پرداخت کند. این ابزار معمولاً در معاملات تجاری و صادراتواردات کاربرد دارد و تعهد پرداخت را تضمین میکند. در مقابل، حواله یک دستور پرداخت بانکی است که مستقیماً توسط بانک انجام میشود و انتقال مبلغ از حساب فرستنده به حساب گیرنده را تسهیل میکند. حواله در واقع شیوهای سریع، مطمئن و ساختاریافته برای انتقال پول بهویژه در تراکنشهای داخلی و انتقال بین بانکی به شمار میرود. برای کسبوکارها و اشخاصی که نیاز به پرداخت فوری و امن دارند، حواله بانکی بهترین انتخاب است.
آشنایی با انواع حواله بانکی
حوالهها انواع و اقسام مختلفی دارند که هر کدام بنا بر کاربرد و نیاز شما مشخصات و ویژگیهای مختلفی دارند. در ادامه با چند نوع از رایجترین حوالههای بانکی همچون حواله داخلی، حواله بین المللی، حواله ارزی و حواله الکترونیک آشنا خواهید شد.
حواله داخلی
یکی از رایجترین انواع حوالههای بانکی، حواله داخلی است که همه شما با آن آشنایی دارید. منظور از حواله داخلی انتقال وجه بین حسابهای بانکی یک کشور است. این نوع حواله عموماً سادهتر و سریعتر از حوالههای بینالمللی است، زیرا تمام فرآیندها در داخل یک سیستم بانکی و تحت قوانین یک کشور انجام میشود. حوالههای داخلی برای انتقال مبالغ بین حسابهای یک فرد یا شرکت در بانکهای مختلف و یا حتی در یک بانک خاص مورد استفاده قرار میگیرند.
حواله بینالمللی
حواله بینالمللی نیز از دسته انواع حوالههای بانکی قرار میگیرد که با کمک آن به انتقال وجه بین حسابهای بانکی دو کشور مختلف انجام میشود. این نوع حواله به دلیل درگیر بودن سیستمهای بانکی مختلف و همچنین قوانین مالیاتی و بانکی هر کشور، پیچیدگیهای بیشتری دارد. برای انجام حواله بینالمللی، نیاز به کدهای شناسایی خاصی مانند SWIFT و IBAN دارید که به شناسایی بانکها و حسابهای بانکی در سطح جهانی کمک میکند.
حواله ارزی
حواله ارزی نوعی حواله بینالمللی است که در آن ارز خارجی به حساب مقصد انتقال داده میشود. این نوع حواله برای افرادی که قصد دارند پول را به حسابهایی در کشورهای دیگر با ارز متفاوت ارسال کنند، بسیار مناسب است. نرخ ارز و هزینههای مربوط به تبدیل ارز از مهمترین نکات در حواله ارزی محسوب میشود.
حواله الکترونیکی
با پیشرفت فناوری، حواله الکترونیکی به یکی از روشهای محبوب انتقال وجه تبدیل شده است. این نوع حواله از طریق پلتفرمهای آنلاین و با استفاده از بانکداری اینترنتی انجام میشود. حواله الکترونیکی سرعت بیشتری دارد و میتواند به صورت 24/7 انجام شود، اما ممکن است دارای محدودیتهایی در مبلغ انتقال و کشور مقصد باشد.
حواله بین بانکی
حواله بین بانکی به فرآیند انتقال وجه از حسابی در یک بانک به حسابی در بانکی دیگر گفته میشود. این نوع حواله، یکی از رایجترین شیوههای جابهجایی پول در نظام بانکی کشور است، بهخصوص در مبادلات تجاری، پرداخت حقوق، یا تسویهحسابهای بین سازمانی. در این فرآیند، وجه بهطور غیرنقدی و از طریق سامانههای الکترونیکی بین بانکی، نظیر ساتنا یا پایا منتقل میشود.
کاربرد حواله بانکی چیست؟
تا اینجا با انواع حواله بانکی آشنا شدید؛ اما اینکه حواله چه کاربردی دارد و چرا مورد استفاده قرار میگیرد از دیگر موضوعاتی است که در ادامه بیشتر در مورد آن صحبت میکنیم.
انتقال وجه به خارج از کشور: حوالههای بینالمللی معمولاً برای انتقال وجه به خارج از کشور استفاده میشوند. این کاربرد بهویژه برای دانشجویان، مهاجران و کسانی که نیاز به ارسال پول به اعضای خانواده یا دوستان خود در کشورهای دیگر دارند، بسیار مهم است. حواله بانکی به عنوان یک روش امن و قانونی برای این نوع انتقالات شناخته میشود.
انتقال وجه برای خرید کالا و خدمات: حواله بانکی یکی از روشهای رایج برای پرداخت هزینههای مربوط به خرید کالا و خدمات است، بهویژه زمانی که مبلغ بالا و نیاز به تضمین امنیت انتقال وجه وجود دارد. شرکتها و افراد معمولاً از حواله بانکی برای پرداخت به تأمینکنندگان، فروشندگان و یا شرکای تجاری خود استفاده میکنند.
پرداخت اقساط و بدهیها: یکی دیگر از کاربردهای حواله بانکی، پرداخت اقساط و بدهیها است. این روش به افراد اجازه میدهد تا بدهیهای خود را بهصورت منظم و بدون نگرانی از تاخیر یا خطا در پرداخت، تسویه کنند. بانکها نیز اغلب این سرویس را برای مشتریان خود فراهم میکنند که بهصورت خودکار اقساط ماهانه را از حساب آنها کسر و به حساب طلبکاران واریز کنند.
بررسی مزایای حواله بانکی
اینکه چرا باید از حواله بانکی استفاده کنیم و مزایای حواله بانکی چیست یکی دیگر از موضوعاتی است که در ادامه به صورت کامل و تخصصی در مورد آن صحبت خواهیم کرد.
- امنیت بالا: یکی از مهمترین مزایای حواله بانکی، امنیت بالای آن است. بانکها با استفاده از سیستمهای امنیتی پیشرفته، اطلاعات شخصی و مالی شما را محافظت میکنند و احتمال تقلب یا سرقت در این نوع انتقالات بسیار کم است. به همین دلیل، حواله بانکی بهعنوان یک روش مطمئن برای انتقال وجوه بزرگ مورد استفاده قرار میگیرد.
- قابلیت پیگیری: حواله بانکی به شما امکان میدهد که وضعیت انتقال وجه خود را پیگیری کنید. این ویژگی به خصوص در حوالههای بینالمللی که ممکن است چند روز به طول بیانجامد، بسیار کاربردی است. شما میتوانید از طریق کد مرجع حواله، وضعیت انتقال را در هر مرحله از فرآیند بررسی کنید.
- انتقال سریع: هرچند که مدت زمان انجام حواله بانکی بسته به نوع آن متفاوت است، اما در بسیاری از موارد، این نوع انتقال بهویژه در مورد حوالههای داخلی، نسبتاً سریع انجام میشود. حوالههای الکترونیکی نیز به شما امکان میدهند تا بهصورت لحظهای پول خود را منتقل کنید.
- دسترسی جهانی: یکی دیگر از مزایای حواله بانکی، قابلیت انتقال وجه به تقریبا هر نقطهای از جهان است. با استفاده از حواله بانکی، میتوانید به حسابهای بانکی در کشورهای دیگر پول ارسال کنید، بدون اینکه نیازی به حضور فیزیکی در آن کشور داشته باشید. این ویژگی برای کسبوکارهای بینالمللی و همچنین برای افراد عادی که نیاز به ارسال پول به کشورهای دیگر دارند، بسیار مفید است.
شماره حواله کارت چیست؟
وقتی شما از طریق کارتبانکی مبلغی را به حساب دیگری انتقال میدهید، بانک برای هر تراکنش یک شناسه منحصربهفرد بهنام «شماره حواله» صادر میکند. این شماره که گاهی با عنوان «شماره پیگیری» یا «کد رهگیری» هم شناخته میشود، یکی از مهمترین اطلاعات برای ردیابی وضعیت پرداخت است. شماره حواله کمک میکند اگر در فرآیند انتقال مشکلی پیش آمد، بتوانید از طریق بانک یا درگاه پرداخت آنلاین وضعیت پرداخت را پیگیری کنید.
برای مثال، اگر مبلغی از کارت شما کم شد اما به حساب مقصد نرسید، بانک از شما شماره حواله را درخواست میکند تا با استفاده از آن، وضعیت تراکنش را در سیستمهای بانکی بررسی کند.
این شماره معمولاً روی رسید دستگاههای کارتخوان، رسید پرداخت اینترنتی، پیامکهای بانکی و گاهی در بخش «جزئیات تراکنش» در اپلیکیشن بانکتان درج میشود. بهتر است همیشه تا زمانی که پول بهطور کامل بهحساب مقصد واریز نشده یا دریافت تأییدیه انتقال را نگرفتهاید، شماره حواله را نگه دارید تا در صورت نیاز پیگیری کنید.
چک حواله بانکی چیست؟
چک حواله بانکی نوعی چک تضمینشده است که بر اساس آن بانک متعهد میشود مبلغ مشخصی را از طرف مشتری به ذینفع پرداخت کند. برخلاف چک شخصی که ممکن است برگشت بخورد یا موجودی کافی نداشته باشد، در چک حوالهای مبلغ قبل از صدور به حساب بانک منتقل میشود و بانک پرداخت وجه را تضمین میکند.
این چک بیشتر در معاملات سنگین مثل خرید و فروش ملک، خودرو یا تسویهحسابهای سازمانی و بینشرکتی کاربرد دارد، چون خیال طرف مقابل را بابت قطعی بودن دریافت وجه راحت میکند.
چک حوالهای علاوه بر امنیت بیشتر، ریسک کلاهبرداری و مشکلات قانونی احتمالی را کاهش میدهد. معمولاً در بانکهای ایران میتوانید با پرداخت وجه نقد یا انتقال وجه از حسابتان به حساب بانک، درخواست صدور چک حوالهای بدهید و بانک معادل مبلغ را با مشخصات ذینفع صادر میکند. در این مدل، ردیابی و اثبات پرداخت بسیار سادهتر و رسمیتر انجام میشود.
نتیجهگیری
در این مقاله به بررسی مفهوم حواله بانکی و انواع آن پرداختیم. همچنین مزایا و کاربردهای این روش انتقال وجه را مورد بررسی قرار دادیم. حواله بانکی بهعنوان یکی از مطمئنترین و کاربردیترین روشها برای انتقال وجه، در دنیای امروز بهویژه در معاملات تجاری و بینالمللی جایگاه ویژهای دارد. آشنایی با انواع حواله بانکی و نحوه استفاده از آن میتواند به شما کمک کند تا از این ابزار مالی به بهترین نحو استفاده کنید و از مزایای آن بهرهمند شوید.سوالات متداول:
حواله پول چیست و چه فرقی با انتقال کارت به کارت دارد؟
حواله پول یعنی انتقال وجه از یک حساب به حساب دیگر از طریق سامانههای رسمی بانکی. کارت به کارت یک روش فوری و غیررسمیتر است که معمولاً سقف مشخصی دارد و برای پرداختهای شخصی کاربرد دارد.
چه زمانی استفاده از حواله بانکی توصیه میشود؟
زمانی که بخواهید مبلغ قابل توجهی را بهصورت امن، ثبتشده و رسمی منتقل کنید، چه در سطح شخصی و چه تجاری، حواله بانکی گزینه مناسبی است.
آیا حواله بانکی نیاز به مراجعه حضوری دارد؟
در گذشته بیشتر حوالهها حضوری بودند، اما امروزه اکثر بانکها امکان ارسال حواله از طریق اینترنت بانک یا موبایل بانک را فراهم کردهاند.
کدام نوع حواله برای انتقال بینالمللی مناسب است؟
حواله بین بانکی بینالمللی یا حواله ارزی برای این نوع انتقال مناسب است. این نوع معمولاً با استفاده از سیستم سوئیفت (SWIFT) انجام میشود.
آیا برای حواله بین بانکی فقط شماره کارت کافی است؟
خیر، برای انتقال بین دو بانک مختلف حتماً به شماره شبای مقصد نیاز دارید، نه شماره کارت یا شماره حساب.